Κυριακή, 13 Μαΐου 2012

Γνωρίζω το Λαογραφικό Μουσείο Σκοπέλου (μέρος Α)

Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζει κανείς πόσο σωστά κάνει οτιδήποτε στη ζωή του και να μη βιάζεται να θεωρεί τον εαυτό του τέλειο.
Να κοιτάει και να παρακολουθεί τι κάνουν άλλοι γύρω του να μαθαίνει από τα λάθη του και να παίρνει παραδείγματα από τους άλλους.
Μόνο τότε μπορεί να φτάσει σε καλύτερα αποτελέσματα και να οφελεί πραγματικά τους άλλους με τις ενέργειες του.
Το Λαογραφικό Μουσείο Σκοπέλου.
Λέγεται ότι κάθε μουσείο είναι ζωντανός οργανισμός. Παράγει πολιτισμό και μάλιστα είναι ο βασικός παράγοντας για την πολιτιστική κληρονομιά σε έναν τόπο.
Δυστυχώς μέχρι σήμερα οι περισσότεροι σκοπελίτες θεωρούν ότι το μουσείο της πόλης μας είναι ένα σπίτι με παλιά αντικείμενα και φωτογραφίες από το παρελθόν.
Οι νεώτεροι.... δε γνωρίζουν τίποτα από την πορεία αυτού του χώρου μιας και δε γράφτηκε ποτέ κάτι από κάποιον που να πληροφορεί για αυτό.
Ας δούμε όμως πως ξεκίνησε η ιστορία του.
Αρχικά να πούμε ότι η οικογένεια Νικολαϊδη δώρησε στο Δήμο Σκοπέλου το σπίτι της, με σκοπό να γίνει μουσείο.
Κάποιες φιλότιμες κυρίες έστησαν τις πρώτες συλλογές στο σπίτι αυτό. Αν θυμάμαι καλά η όλη προσπάθεια άρχισε όταν δήμαρχος ήταν ο κ. Απ. Προβιάς.
Κάθε καλοκαίρι οι επισκέπτες του νησιού μας, έμπαιναν και θαύμαζαν τα καλλιτεχνήματα της κεντητικής τέχνης, της αγγειοπλαστικής των Ροδίων, τη νυφική φορεσιά, τα οικιακά σκεύη, τα αγροτικά εργαλεία κλπ.
Το 1992 και 1993 η κ. Β. Τσιμά οργάνωσε εκπαιδευτικά προγράμματα στο μουσείο στα οποία συμμετείχαν οι μικροί σκοπελίτες.
Η συστηματική οργάνωση του μουσείου ξεκίνησε όταν δήμαρχος ήταν ο κ. Στ. Περίσσης το 1994.
Έγινε μελέτη από ειδικούς ώστε να διαμορφωθούν οι χώροι στις σύγχρονες προδιαγραφές για ένα μουσείο. Φτιάχτηκαν προθήκες, ταμπλώ, ειδικός φωτισμός, πυρασφάλεια, σύστημα για την προστασία των αντικειμένων από την υγρασία, συναγερμός κλπ.
Με την επιμέλεια της ανηψιάς των δωρητών κ. Ανθής Βαλσαμάκη και του τότε Διευθυντή του μουσείου κ. Κων. Σύρου, διαμορφώθηκαν οι συλλογές, συντηρήθηκαν, τοποθετήθηκαν, γράφτηκαν κείμενα από το λαϊκό πολιτισμό και την ιστορία του νησιού.
Σ αυτή την προσπάθεια βοήθησαν πολύ και κάποιες κυρίες από το Δ. Σ. του μουσείου και άλλες οι οποίες ένιωθαν την ανάγκη να υπάρξει αυτός ο οργανισμός στο νησί μας. 
Το 1996 το ανακαινισμένο πλέον Λαογραφικό Μουσείο Σκοπέλου άνοιξε την γραφική είσοδό του στους επισκέπτες σκοπελίτες και τουρίστες.
Στο ισόγειο υπήρχαν ταμπλώ με κείμενα και φωτογραφίες από γιορτές, έθιμα, την αρχαία και νεότερη ιστορία της Σκοπέλου.
Στον πρώτο όροφο υπήρχε αναπαράσταση του παλιού σκοπελίτικου καθιστικού, οι  τοπικές φορεσιές, η κρεβατοκάμαρα του σπιτιού. Κι όλα αυτά στολισμένα με κεντήματα, πλεκτά, υφαντά, από τις εμπνευσμένες κεντήστρες και υφάντρες που ζούσαν κάποτε στο νησάκι μας.
Στον δεύτερο όροφο συναντούσες μακέτες, μινιατούρες σκοπελίτικων καραβιών φτιαγμένες από τα ευλογημένα χέρια του μπαρμπα Τριαντάφυλλου Μπουνταλά, παλιές φωτογραφίες από τους ταρσανάδες του νησιού, το εργαστήρι του μαχαιρά μπαρμπα Γιάννη Λεμονή, οι περίφημες ζωγραφιές του μπαρμπα Γιώργου Γιακείμ, συλλογή από την αγγειοπλαστική τέχνη της οικογένειας των Ροδίων, τα παραδοσιακά μοτίβα ζωγραφισμένα σε πιάτα, κανάτια και ποτήρια, της κ. Βιολέτας Σοφικίτου.
Ο δεύτερος όροφος είχε και βεράντα που σ άφηνε να απολαύσεις τη θέα του λιμανιού της Σκοπέλου με τον παλιό οικισμό στο Κάστρο και την γραφική Παναγίτσα του Πύργου.
Το μουσείο όμως δεν ήταν μόνο αυτά!
Από το 1994 έως το 1998 κάθε Μάϊο διοργάνωνε διήμερα με επιστημονικές εισηγήσεις από ιστορικούς και ερευνητές, οι οποίοι ενημέρωναν τους ακροατές τους για την ιστορία και τον πολιτισμό του νησιού. Κάποια από τα θέματα των επιστημονικών διημερίδων ήταν: η ναυτική ιστορία της Σκοπέλου, σκοπελίτες λόγιοι, λογοτέχνες και άνθρωποι των γραμμάτων, η καλλιέργεια των αμπελιών και η παραγωγή του περίφημου σκοπελίτικου κρασιού, η ανάπτυξη των κοινοτήτων σκοπελιτών στο εξωτερικό, η θρησκευτική ιστορία του νησιού, οι λαϊκοί τεχνίτες και καλλιτέχνες της Σκοπέλου, η ιστορία του λιμανιού της Σκοπέλου.
Παράλληλα μ αυτές τις διημερίδες όμως γινόταν και προσπάθεια να εκδοθούν κάποια βιβλία- μελέτες στα οποία θα γράφονταν οι λεπτομέρειες και πληροφορίες της ιστορίας.
Τα βιβλία αυτά μιλούν για τα έθιμα, τα μνημεία (ναοί, μοναστήρια, κάστρα, αρχαιολογικοί χώροι) που βρίσκονται παντού πάνω στο νησί. Μιλούν ακόμη για τις γιορτές, τα πανηγύρια, τις επιφανείς οικογένειες του νησιού, τους απλούς τεχνίτες και καλλιτλέχνες που με την έμπνευση και το μεράκι τους δημιουργούσαν θεάρεστα έργα, πολύτιμη κληρονομιά για μας.
Λίγο πριν το 1994 είχε αρχίσει μια προσπάθεια να συγκεντρώνονται παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες από τις οικογενειακές συλλογές της Σκοπέλου και να αντιγράφονται σε εργαστήριο φωτογραφίας στη Θεσσαλονίκη. Έτσι το καλοκαίρι του 1995, ο Διευθυντής του μουσείου επιμελήθηκε την έκδοση ενός ντοσιέ από 12 καρτ-ποστάλ, με φωτογραφίες από τους ταρσανάδες του νησιού.
Ο ίδιος άνθρωπος τους 2 επόμενους χειμώνες, πήγαινε από σπίτι σε σπίτι και συνέχιζε να συγκεντρώνει παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες, οι οποίες αντιγράφονταν, κι έτσι δημιουργήθηκε μια φωτογραφική συλλογή για το μουσείο από 1800 συνολικά ασπρόμαυρες φωτογραφίες και φιλμ (αρνητικά). Πολλές από αυτές έχετε πιθανόν συναντήσει σε υπηρεσίες και τράπεζες της πόλης μας.
Επειδή όμως η ιστορία δεν πρέπει να κουράζει, σταματώ εδώ και τα ... καλύτερα έπονται...

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου